» باب گفتگو


کار و بیکاری

[چکیده‌های مقالات]

کار و بیکاری

باب گفتگو

مراد ثقفی

تمدن صنعتی، کار را در مرکز اقتصادِ خویش قرار داد و بدین ترتیب به تغییراتی شگرف در سپهر عمومی جامعه، ساختار اجتماعی، نظم حقوقی-‌سیاسی و چشم‌انداز آن دامن زد. یک قرن پس از برآمدنِ این تمدن، با غلبهٔ فوردیسم بر حوزهٔ تولید و مصرف، گسترش این تغییرات به‌گونه‌ای بود که می‌شد از وجودِ یک «فرهنگ اقتصاد صنعتی» در این جوامع سخن گفت. فرهنگ به معنای پدیده‌ای ناظر بر فرد و جامعه که زیربنای روابط اجتماعی، اقتصادی و سیاسی را تشکیل می‌داد و محور مختصاتی بود که این هر سه در نسبت با آن تعیّن می‌‌پذیرفتند. فرهنگی که کار اساس و جوهرِ آن را تشکیل می‌داد. تولید و مصرف انبوه، خط‌و‌مشی و هدف غایی اقتصاد بود و گسترش کار ابزار دسترسی به هر دو. از منظر اجتماعی، کار نه فقط به عنوان منبع درآمد و در نتیجه تأمین و تضمین معیشت بود، بلکه ابزاری به شمار می‌آمد برای اثبات شهروندی، عاملی حیاتی در جامعه‌پذیری افراد و همچنین سازوکاری برای توزیع ثروت در جامعه. کار، حلقه‌ای تعیین کننده بود در ارتباط فرد با خود، با جامعه و با جهان. فقدانِ آن، یعنی بیکاری نیز فقط به معنای از دست دادن امکانات زیست مادی نبود، بلکه زمینه‌سازِ مرگ اجتماعی فرد نیز تلقی می‌شد.

[متن کامل]