مقالات ویژه

■ گفتارها و سیاست‌‌‌های توسعه در ایران بعد انقلاب  اعظم خاتم

■  دولت ملی، توسعه اقتصادی، و سدسازی: نگاهی به سیاست شناسیِ توسعه اقتصادی  محمد اسکندری

■  تحلیل عملکرد سه دهه اجرای برنامه‌های توسعة پس از انقلاب بر بخش صنعت  داریوش مبصر، افسانه شفیعی

■ توسعه و تخریب: نوسازى اطراف حرم حضرت رضا (ع) ۱۳۵۷-۱۳۴۶  ثمر صارمى

■ سد کرج؛ ظهور مصرف‌گرایی توده‌ای، سیاست وعده و جنگ سرد در جهان سوّم  سیروس شایق

■  حماسه‌سرایی و توسعه؛ دکتر تقی بهرامی و ماجرای روستایی کردن کشور، ۲۵-۱۳۲۱  مراد ثقفی


گفتارهای توسعه در ایران معاصر

[چکیده‌های مقالات]

گفتارهای توسعه در ایران معاصر

مقالات ویژه

گفتارها و سیاست‌‌‌های توسعه در ایران بعد انقلاب  

اعظم خاتم

مقدمه
در سال‌های پایانی جنگ، هاشمی رفسنجانی و تکنوکرات‌‌های همفکر او سیاست‌‌های تعین‌کنند‌‌ه‌ای را برای تغییر ساختار دولت، اقتصاد و جامعه ایرانِ بعد از انقلاب تدارک دیده و به اجرا گذاشتند که قراربود‌ موجب تمرکز قدرت نهاد‌‌های انقلابی موازی با دولت، در دست دولت شود، رکود اقتصادی و فرار سرمایه را به رشد صنعتی برمبنای بازارگرایی مبدل کند، با تنش‌زدایی، ایران را از انزوای جهانی خارج سازد و مدارا با تنوع فرهنگی در کشور را جایگزین انحصارطلبی و روش‌‌های انضباطی کند.

[متن کامل]



دولت ملی، توسعه اقتصادی، و سدسازی: نگاهی به سیاست شناسیِ توسعه اقتصادی  

محمد اسکندری

...روزی که دولت دلسوزی داشته باشیم
یادداشت‌های سفر گیلان، کریم کشاورز

قهرمان داستان کوتاه از یادداشت‌های سفر گیلان در رؤیای خود آینده‌‌ای را تصور می‌کند که بر سفیدرود سدی ساخته شده است که همگان را از مواهب خود بهره‌مند می‌کند. راوی می‌گوید که از وقتی استاد فرانسوی در مدرسه فلاحت رشت از مراکز هیدروالکتریک و توربین و زغال سفید برای دانشجویان صحبت می‌کرد،

[متن کامل]



تحلیل عملکرد سه دهه اجرای برنامه‌های توسعة پس از انقلاب بر بخش صنعت  

داریوش مبصر، افسانه شفیعی

تجربة اجرای برنامه‌های توسعه در ایران واجد تأثیرات جدی بر ترکیب رشته فعالیت‌های صنعتی بوده است. در واقع، طی این برنامه‌ها تلاش بر آن بود که ایران مسیر صنعتی شدن از مجرای حرکت از صنایع منبع‌پایه به صنایع ساخت‌محور را طی نماید. حال آنکه در عمل، کشور از یک ساختار منبع‌پایه (متکی به بخش کشاورزی مانند صنایع غذایی و نساجی) در برنامه اول توسعه به سوی اتکا بر گونه دیگری از منبع‌پایه بودن (متکی بر ذخایر هیدروکربنی و معدنی شامل صنایع شیمیایی، پالایشگاهی و فلزی) تا برنامة پنجم توسعه حرکت نمود. بررسی سیاست‌ها و احکام برنامة ششم توسعه نیز ناظر بر افزایش اتکا بر بخش‌های منبع‌پایه می‌باشد. در چنین فضایی، طبیعتاً هر یک از رشته فعالیت‌ها با چالش‌ها و فرصت‌هایی مواجه هستند که شناسایی آنها می‌تواند به گسترش توان منجر شود.

[متن کامل]



توسعه و تخریب: نوسازى اطراف حرم حضرت رضا (ع) ۱۳۵۷-۱۳۴۶  

ثمر صارمى

مقدمه
مقالة حاضر قصد دارد با نمایان ساختن روابط قدرت، نقش افرادِ در سایه و مذاکرات میان بازیگران درصحنه هنگام تصمیم‌گیرى براى یکى از مهم‌ترین توسعه‌هاى شهرى ایران معاصر، یعنى توسعة حرم امام رضا(ع) در مشهد، در فاصله سال‌هاى ۱۳۵۷-۱۳۴۶، نقش پررنگ عواملى فراتر از موارد برنامه‌ریزى‌شده را به اختصار، مطرح سازد .

[متن کامل]



سد کرج؛ ظهور مصرف‌گرایی توده‌ای، سیاست وعده و جنگ سرد در جهان سوّم  

سیروس شایق

این مقاله دو فرایند درهم‌تنیده را مورد ارزیابی قرار می‌دهد که زندگی در تهران را در دهة سی شمسی شکل دادند. ref(۱) یکی مطالبة حریصانة برق بود، بخشی از موج عظیم انتظارات مردمی برای کالاهای مصرفی توده‌ای و بالا بردن استانداردهای زندگی که در اواسط قرن آغاز شد؛ دیگری، ساختِ سدّ عظیم برقی-آبی در سال‌های ۴۰-۱۳۳۷ برای پاسخ به این مطالبه، سدی با ۱۸۰ متر ارتفاع و ۳۹۰ متر پهنا بر رودخانة کرج در ۶۰ کیلومتری شمال تهران.[متن کامل]



حماسه‌سرایی و توسعه؛ دکتر تقی بهرامی و ماجرای روستایی کردن کشور، ۲۵-۱۳۲۱  

مراد ثقفی

دکتر تقی بهرامی بر این باور بود که «کشاورزانِ ما سرچشمة نیرو و ثروت ملی کشورند» و ادعا می‌کرد که «راه پیشرفت و آزادی و خوشبختی ایران و ایرانی را یافته» است. ref(۱) «فکرِ بِکر»ش آن بود که «بهر راهی شده کشور را روستایی [نماید] و از دهداران و دهگانان طرفداری [نماید] و پشتیبان و راهنمای آنان [باشد] و از جان و دل به کشاورزی خدمت» کند. ref(۲) از این رو بود «دهداران، بازرگانان، ثرومندان، ملت و هیئت دولت» همه و همه را فرا می‌خواند تا «در این قیام ملی دست بدست یکدیگر» بدهند و عوامل کشاورزی را برای رعیت فراهم سازند. ref(۳) می‌گفت «همه باید به‌ده بروند. دست در دست رعیت دهند. او را نوازش کنند. بمزرعه آب دهند، شخم زنند... برای رعیت کار کنند.» زیرا «یاری برعیت یاری بخودتان است» ref(۴).

[متن کامل]